Andlit Bæjarins
Andlit Bæjarins er ljósmyndasafn með 1.075 portrettmyndum af íbúum Reykjanesbæjar, heimamönnum jafnt sem brottfluttum. Myndirnar voru teknar á árunum 2015–2017.
Hugmyndin að verkefninu kviknaði í byrjun árs 2015 þegar félagar í Ljósopi, félagi áhugaljósmyndara á Suðurnesjum, undirbjuggu verkefni fyrir Safnahelgi í Reykjanesbæ. Upphaflega stóð til að taka aðeins 5–10 andlitsmyndir af áhugaverðum karakterum úr bæjarfélaginu.
Í janúar 2015 hófust prufumyndatökur þar sem lýsing, myndbygging og eftirvinnsla myndanna voru þróuð. Á Safnahelgi í mars sama ár voru um 20 myndir sýndar í húsnæði Ljósops og gestum boðið að setjast fyrir.
Viðtökurnar sýndu fljótt að verkefnið gæti orðið mun umfangsmeira. Markmiðið þróaðist í að skapa breiða svipmynd af samfélaginu og ljósmynda fólk á öllum aldri og úr ólíkum hópum Reykjanesbæjar.
Þátttakan jókst hratt. Á opnum myndatökudögum komu hundruð bæjarbúa og á einum þeirra voru rúmlega 160 einstaklingar ljósmyndaðir. Einnig var farið á Nesvelli og Hæfingarstöðina til að gefa fólki sem átti erfiðara með að komast í myndatöku tækifæri til þátttöku.
Sýningin á Ljósanótt 2015
Andlit Bæjarins varð ein af sýningum Ljósanætur árið 2015. Um 300 portrett voru prentuð og sýnd saman sem stór myndveggur.
Sýningin var fjármögnuð með styrkjum frá stofnunum og fyrirtækjum í Reykjanesbæ, auk tekna af sölu myndanna. Sérstakar þakkir fá Uppbyggingarsjóður, Listasafn Reykjanesbæjar, Fríhöfnin og Merking ehf., sem sá um prentun myndanna.
Nokkrar af upprunalegu myndunum, prentaðar á álplötur, eru enn varðveittar. Þær sem enn eru til má finna undir Prentaðar myndir.
Ljósmyndasafnið í dag
Verkefninu lauk með 1.075 portrettmyndum. Með tímanum hefur safnið öðlast aukið gildi sem heimild um íbúa og samfélag Reykjanesbæjar á árunum 2015–2017.
Myndirnar sýna börn, fullorðna og aldraða, einstaklinga og fjölskyldumeðlimi úr ólíkum hlutum samfélagsins. Margir þeirra sem sitja fyrir á myndunum eru nú fallnir frá og fyrir aðstandendur hafa myndirnar því öðlast sérstakt persónulegt gildi.
Þessi vefur er varðveittur sem stafrænt ljósmyndasafn þar sem hægt er að skoða myndirnar og leita að fólki eftir nafni.
Um Ljósop
Ljósop, félag áhugaljósmyndara á Suðurnesjum, var formlega stofnað árið 2006. Félagið hafði aðstöðu í Vatnsnesi, gamla byggðarsafni Reykjanesbæjar, þar sem félagsmenn hittust reglulega, miðluðu þekkingu sín á milli og unnu að sameiginlegum ljósmyndaverkefnum.
Ljósop hélt meðal annars árlegar ljósmyndasýningar á Ljósanótt og gaf út ljósmyndabækur með verkum félagsmanna.
Ljósmyndarinn
Björgvin Guðmundsson er fæddur í Keflavík árið 1977. Hann er margmiðlunarhönnuður, vefhönnuður og grafískur hönnuður.
Áhugi hans á ljósmyndun hófst fyrir alvöru þegar hann stundaði nám í stafrænni margmiðlun við Tækniskólann í Álaborg í Danmörku árið 2000, þar sem ljósmyndun var hluti af náminu. Stafræn ljósmyndun og eftirvinnsla urðu í framhaldinu mikilvægur hluti af skapandi starfi hans.
Eftir heimkomuna til Íslands árið 2007 gekk Björgvin til liðs við Ljósop og tók við formennsku félagsins árið 2008. Hann hafði umsjón með myndatökum og eftirvinnslu fyrir Andlit Bæjarins.
Fagurfræði uppsöfnunar
Eftirfarandi texta skrifaði Aðalsteinn Ingólfsson í tengslum við sýninguna Andlit Bæjarins á Ljósanótt 2015.
Eitt af því sem listir og vísindi eiga sammerkt er eins konar söfnunarárátta, sem brýst út í samantekt rannsakenda á öllu því sem tilheyrir tilteknu umfjöllunar-eða rannsóknarsviði. Náttúrufræðingar stefna ótrauðir að því að hafa upp á og flokka til hlítar allar dýrategundir sem hrærast á (og undir) jarðskorpunni, stjarneðlisfræðingar sækjast eftir upplýsingum um allar stjörnur og stjörnuþokur alheimsins og erfðafræðingar eru ekki i rónni fyrr en þeir hafa haft upp á genamengi alls lífríkisins. Á vettvangi listanna vilja fræðimenn draga saman og hafa til hliðsjónar gjörvallt ævistarf listamanna; sérhvert pappirssnifsi frá hendi myndlistarmanna, allar tónsmíðar tónskálda, öll handrit rithöfunda.
Undirliggjandi þessari upplýsingasöfnun er sú fullvissa býsna margra að einungis „sagan öll“ tryggi endanlegan sannleika um það sem er til rannsóknar. En þeir eru til sem halda því fram að þennan sannleika sé ekki endilega að finna í endanlegu samsafni tegunda eða hluta, heldur nægi mönnum vel valið úrtak til úrvinnslu. Til að mynda hafa brautryðjendur í gerð og túlkun skoðanakannanna sérhæft sig í að draga stórar ályktanir af vel völdum úrtökum. En uppsöfnuð þekkingin er eftir sem áður af hinu góða, hvernig sem menn kjósa að vinna úr henni.
Í rauninni eru tilraunir til að hafa upp á „sögunni allri“ dæmdar til að mistakast, því engin rannsókn getur nokkurn tímann verið endanleg eða tekið af öll tvímæli.
Samt sem áður hefur löngunin til að gera slíkar tilraunir og framkvæma slíkar rannsóknir verið listamönnum sem fræðimönnum meiri aflgjafi en flest annað. Hvergi hefur þeim mistekist betur – „failed better“, svo notað sé orðalag Samuels Beckett – en í viðleitninni til að ná utan um allt sem er.
Í sjónlistum hefur meira að segja orðið til eins konar „fagurfræði uppsöfnunar“, þar sem áhrifamáttur listaverka og um leið listræn gæði eru mæld eftir því hversu mikið listamaðurinn kemst yfir að skrásetja. Af praktískum ástæðum eru það helst listamenn með áhuga á ljósmyndum sem ástundað hafa uppsöfnunarmyndlist af þessu tagi. Hún er ein helsta forsenda konseptmyndlistarinnar, sjá t.d. verksmiðjuturnana sem Berndt og Hilla Becher ljósmynduðu um gjörvallt Þýskaland á sjöunda áratugnum. Uppsöfnunarmyndlistin kemur einnig við sögu popplistar, gott dæmi eru málverk Andys Warhol og ljósmyndir Eds Ruscha af hverju einasta húsi við Sunset Strip, aðalgötuna í Los Angeles, sem er öðrum þræði tilraun til skrásetningar á þreyttum „glamúr“ bandarísku kvikmyndaborgarinnar.
Fagurfræði uppsöfnunar á sér einn mikilhæfan talsmann á Íslandi. Á níunda áratugnum réði þýsk-svissneski myndlistarmaðurinn Dieter Roth ungan íslenskan ljósmyndara til að taka myndir af öllum húsum í Reykjavík.
Fyrir Dieter var þetta ljósmyndasafn eitt heildstætt listaverk. Það er varðveitt í Nýlistasafninu, aðgengilegt áhugafólki um jafnt myndlist sem skipulagsmál. Eins konar viðauki við þetta húsasafn er svo bók Öldu Lóu Leifsdóttur, „Fólkið við Þórsgötu“, sem gefin var út 2012, en þar birtir hún ljósmyndir af öllum íbúum í húsunum við umrædda götu í Reykjavík, þ.á.m. eigin fjölskyldu.
Metnaður þeirra Björgvins Guðmundssonar ljósmyndara og félagsskaparins Ljósop í Reykjanesbæ stendur til enn umfangsmeiri uppsöfnunar. Upprunaleg áform þeirra snerust um almenna hyllingu íbúa Reykjanesbæjar, gerð andlitsmynda af ákveðnum fjölda bæjarbúa á öllum aldri. Framkvæmdin hefur nú undið upp á sig. Sú sýning sem kynnt er hér á Ljósanótt er fyrsti kafli mikillar herferðar, hverrar endanlegt markmið er að taka ljósmyndir af öllum núlifandi Reyknesingum, heimamönnum jafnt sem burtfluttum íbúum bæjarins. Vissulega er hér ekki tjaldað til einnar nætur, en takist þeim Björgvin og félögum hans þetta ætlunarverk sitt, að öllu eða langmestu leyti, er hér lagður grunnur að mikilsverðu framlagi til uppsöfnunarmyndlistar, og ekki síður til áttahagabundinnar sagnfræði, mannfræði og félagsfræði.
Aðalsteinn Ingólfsson
Andlit Bæjarins í fréttunum
„Vinir, vandamenn og allir hinir“
Hugmyndin er að sýna myndirnar á Ljósanótt 2015. Víkurfréttir tóku tali Björgvin Guðmundsson, einn ljósmyndaranna sem standa að verkefninu.
Lesa meira á vf.is
„Festa andlit Reykjanesbæjar á filmu“
Björgvin Guðmundsson fer fyrir verkefninu „Andlit bæjarins“, sem ljósmyndaklúbburinn Ljósop í Reykjanesbæ stendur fyrir um þessar mundir.
Lesa meira á Vísir.is
„Aðal sýning Ljósanætur 2015“
Sýning áhugaljósmyndarafélagsins Ljósops í Reykjanesbæ „Andlit bæjarins“ verður aðal sýningin á Ljósanótt og verður í sal Listasafns Reykjanesbæjar.
Lesa meira á vf.is
„300 andlit bæjarins í Listasal Duus“
Ljósanætursýning Listasafns Reykjanesbæjar í Duus Safnahúsi, Andlit bæjarins, er að þessu sinni unnin í samstarfi við Ljósop…
Lesa meira á vf.is
„Áhugaverð andlit bæjarins“
Gestir við opnun listsýninga í sýningarsölum Duus Safnahúss hrifust mjög af ljósmyndasýningunni Andlit bæjarins.
Lesa meira á vf.is